بحران برداشت از مضرات:
چرا بیشتر سیگاریها اکنون فکر میکنند ویپ بهاندازه سیگار خطرناک است؟
بیش از نیمی از سیگاریهای بریتانیا اکنون معتقدند ویپکردن بهاندازه سیگارکشیدن مضر است یا حتی مضرات بیشتری دارد.
این جمله را دوباره بخوانید.
آمارهای جدید سازمان Action on Smoking and Health (ASH) نشان میدهد که ۵۲ درصد از افراد سیگاری فعلی، درک کاملاً نادرستی از میزان خطر نسبی ویپینگ دارند.
در میان سیگاریهایی که هرگز ویپ را امتحان نکردهاند، این رقم به شکل قابلتوجهی به ۶۱ درصد میرسد.
ماجرا به همینجا ختم نمیشود.
تقریباً دو سوم، یعنی ۶۲ درصد از نوجوانان ۱۱ تا ۱۷ ساله، معتقدند ویپکردن بهاندازه سیگارکشیدن مضر است یا حتی مضرات بیشتری دارد.
این فقط یک مشکل جزئی در حوزه ارتباطات یا اطلاعرسانی نیست.
ما با یک بحران جدی سلامت عمومی روبهرو هستیم.
افرادی که بیشترین منفعت را از کنار گذاشتن سیگار و رویآوردن به گزینههای جایگزین میبرند، روزبهروز بیشتر متقاعد میشوند که چنین تغییری فایدهای ندارد.
همزمان، پیشنهادهای دولت برای شبیهتر کردن ظاهر، احساس و نحوه عرضه ویپها به محصولات دخانی میتواند این سردرگمی را تشدید کند.
آمارها باید زنگ خطر را به صدا درآورند
نظرسنجی بزرگسالان سال ۲۰۲۶ سازمان ASH، بیش از ۱۳ هزار نفر را در سراسر بریتانیای کبیر بررسی کرد.
بر اساس این نظرسنجی، ۵۴ درصد از کل بزرگسالان معتقدند ویپکردن بهاندازه سیگارکشیدن مضر است یا مضرات بیشتری دارد.
در میان افراد سیگاری فعلی، این رقم ۵۲ درصد است.
تنها ۲۹ درصد از سیگاریها بهدرستی میدانند که ویپکردن از سیگارکشیدن کمضررتر است.
سیگاریهای بزرگسال بالای ۱۸ سال
۵۲ درصد معتقدند ویپکردن بهاندازه سیگارکشیدن مضر است یا مضرات بیشتری دارد.
نوجوانان ۱۱ تا ۱۷ ساله
۶۲ درصد معتقدند ویپکردن بهاندازه سیگارکشیدن مضر است یا مضرات بیشتری دارد.
منبع: نظرسنجیهای بزرگسالان و جوانان بریتانیا بدون دخانیات، سازمان ASH، سال ۲۰۲۶
این باورها پیامدهای واقعی دارند.
سیگاریهایی که میدانند ویپکردن خطر کمتری از سیگارکشیدن دارد، تمایل بسیار بیشتری به امتحانکردن ویپی دارند که از سوی متخصصان سلامت پیشنهاد شده باشد.
در میان سیگاریهایی که بهدرستی خطر کمتر ویپینگ را تشخیص داده بودند، ۵۲ درصد گفتند که به امتحانکردن آن علاقهمند هستند.
این رقم در میان افرادی که ویپینگ و سیگارکشیدن را به یک اندازه مضر میدانستند، به ۳۷ درصد کاهش یافت و در میان کسانی که ویپینگ را مضرتر از سیگار میدانستند، فقط ۲۹ درصد بود.
به بیان دیگر، اطلاعات نادرست عملاً سیگاریها را از امتحانکردن جایگزینی برای سیگار منصرف میکند.
موضوع حتی غیرمنطقیتر از این است.
ASH دریافت در میان افرادی که تلاش کرده بودند ویپکردن را ترک کنند، یک نفر از هر سه نفری که ویپ را مضرتر از سیگار میدانستند، برای ترک ویپ به سیگار روی آورده بودند.
آنها برای کاهش خطر، دوباره سیگارکشیدن را آغاز کرده بودند.
تصور نتیجهای معکوستر از این برای سلامت عمومی دشوار است.
علم ناگهان تغییر نکرده است
شواهد علمی ناگهان مسیر کاملاً متفاوتی پیدا نکردهاند. سیگارکشیدن عمدتاً به این دلیل بسیار مضر است که در آن، تنباکو سوزانده میشود.
فرایند سوختن، قطران، مونوکسیدکربن و هزاران ماده شیمیایی تولید میکند که بسیاری از آنها سرطانزا هستند.
در ویپ، تنباکو سوزانده نمیشود.
این موضوع به معنای بیضرر بودن ویپ نیست. کودکان نباید ویپ استفاده کنند. افراد غیرسیگاری نباید ویپکردن را آغاز کنند. همچنین تحقیقات درباره آثار بلندمدت ویپینگ باید ادامه پیدا کند.
اما «بیضرر نبودن» به معنای «بهاندازه سیگار مضر بودن» نیست.
سازمان خدمات سلامت ملی بریتانیا، NHS، همچنان بهروشنی اعلام میکند که ویپهای حاوی نیکوتین از سیگارکشیدن کمضررتر هستند و یکی از مؤثرترین ابزارهای موجود برای ترک سیگار به شمار میروند.
پیام باید ساده باشد:
- اگر سیگار نمیکشید، ویپ استفاده نکنید.
- اگر زیر ۱۸ سال هستید، ویپ برای شما مناسب نیست.
- اگر سیگار میکشید، جایگزینکردن کامل سیگار با یک ویپ تحت نظارت و مطابق مقررات، بسیار کمضررتر از ادامه سیگارکشیدن است.
سه گزاره صادقانه.
بدون ایجاد هیاهو.
بدون وانمودکردن به اینکه ویپ کاملاً بیخطر است.
و بدون وانمودکردن به اینکه سیگار و ویپ در یک سطح از خطر قرار دارند.
وقتی با ویپ مانند سیگار رفتار میشود
چرا افکار عمومی تا این حد دچار اشتباه شده است؟
سالها انتشار تیترهای هیجانزدهکننده، توضیح ضعیف درباره مطالعات علمی و موضعگیریهای سیاسی نمایشی، بدون تردید در شکلگیری این وضعیت نقش داشتهاند.
هر ادعای هشداردهنده درباره ویپینگ، پوشش رسانهای گستردهای دریافت میکند. اما هر اصلاحیه یا توضیح تکمیلی معمولاً چند روز بعد، در عمق صفحات رسانهها منتشر میشود؛ البته اگر اصلاً منتشر شود.
اکنون دولت ممکن است این وضعیت را بدتر کند.
همانطور که EcigClick اخیراً در راهنمای خود درباره مشورت دولت بریتانیا پیرامون بستهبندی، ظاهر و نحوه نمایش ویپها توضیح داده است، وزیران در حال بررسی پیشنهادهایی مانند بستهبندی کاملاً سفید، محدودیتهای شدید برای برندینگ، محدودکردن رنگ دستگاهها، سادهسازی توضیحات مربوط به طعمها و خارجکردن ویپها از معرض دید در فروشگاهها هستند.
این موارد در حال حاضر فقط پیشنهاد هستند و هنوز به قوانین لازمالاجرا تبدیل نشدهاند. بااینحال، سیاستها مدتها پیش از تصویب نهایی، پیام خود را به جامعه منتقل میکنند.
اگر ویپها پشت همان قفسهها و پوششهایی قرار بگیرند که برای سیگار استفاده میشود، هویت بصری خود را از دست بدهند و مشمول محدودیتهای مشابه در فروشگاهها شوند، یک فرد سیگاری معمولی چه نتیجهای خواهد گرفت؟
احتمالاً اینکه ویپ و سیگار خطر مشابهی دارند.
همان پوششها.
همان شرمساری.
همان خطر.
ما هنگام بررسی این موضوع که آیا لایحه دخانیات و ویپها میتواند ویپرها را دوباره به سیگارکشیدن سوق دهد، درباره این مشکل هشدار داده بودیم.
آمارهای جدید ASH نشان میدهند که آسیب احتمالی این سیاستها دیگر صرفاً فرضی نیست.
حفاظت از کودکان به گمراهکردن بزرگسالان نیاز ندارد
بیایید با واکنش قابل پیشبینی روبهرو شویم.
بله، ویپینگ در میان نوجوانان باید جدی گرفته شود.
خردهفروشانی که محصولات نیکوتیندار را به کودکان میفروشند، باید با مجازاتهای جدی روبهرو شوند. فروشندگان غیرقانونی باید تعطیل شوند. محصولاتی که عمداً شبیه اسباببازی طراحی شدهاند یا برای کودکان کمسنوسال جذابیت ایجاد میکنند، باید از بازار جمعآوری شوند.
اما هیچکدام از این اقدامات مستلزم گمراهکردن میلیونها فرد سیگاری بزرگسال نیست.
در واقع، بزرگنمایی خطرات ویپینگ میتواند مشکل جدی دیگری ایجاد کند. ASH دریافت که در سال ۲۰۱۳، تعداد ۷۳ درصد از نوجوانان بهدرستی میدانستند ویپکردن از سیگارکشیدن کمضررتر است.
اما تا سال ۲۰۲۶، این رقم به تنها ۲۶ درصد سقوط کرده بود.
در همین بازه، سهم افرادی که ویپینگ را بهاندازه سیگارکشیدن مضر یا حتی مضرتر میدانستند، از ۱۳ درصد به ۶۲ درصد افزایش یافت.
بااینحال، به نظر نمیرسد باور به خطرناکبودن ویپ بهاندازه سیگار، مانع تجربهکردن آن شود. بیش از نیمی از نوجوانانی که ویپ را امتحان کردهاند، همچنان چنین باوری دارند.
پیامهای هراسافکنانه حتی به هدف ادعایی خود نیز دست پیدا نکردهاند.
در عوض، این پیامها تفاوت میان سطح خطر ویپ و سیگار را کمرنگ میکنند و باعث میشوند سیگار کمتر بهعنوان محصولی منحصربهفرد و بسیار خطرناک دیده شود.
نوجوانان نیز حق دارند اطلاعات دقیق دریافت کنند. سیگارکشیدن بهمراتب مضرتر است. ویپینگ خطراتی دارد و برای نوجوانان در نظر گرفته نشده است.
هر دو گزاره میتوانند همزمان درست باشند.
فروشندگان غیرقانونی، صرفنظر از قوانین، به فعالیت خود ادامه میدهند
مشکل آشکار دیگری نیز وجود دارد.
تولیدکنندگان و خردهفروشان مسئول و قانونمدار، از قوانین سختگیرانهتر درباره بستهبندی و نحوه نمایش محصولات پیروی خواهند کرد؛ اما فروشندگان غیرقانونی همچنان میتوانند محصولات بزرگ، رنگارنگ و فاقد استاندارد را از طریق فروشگاههای متخلف، شبکههای اجتماعی و اپلیکیشنهای پیامرسان عرضه کنند.
در چنین شرایطی، بازار قانونی برای سیگاریهای بزرگسال کمدیدتر و دشوارتر میشود، درحالیکه بازار غیرقانونی تقریباً بدون تغییر به فعالیت خود ادامه میدهد.